«Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ի հանձնառությունը Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) աշակերտների համար

2017 թվականից «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ն նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) առավել անբավարար աջակցություն ստացող համայնքների երեխաների կրթական արդյունքների բարելավմանը։ 2017-ից 2023 թվականներին մեր Ուսուցիչ-առաջնորդները ծառայել են Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) տարբեր համայնքներում՝ սերտորեն համագործակցելով շահակիցների հետ՝ ուսումնական միջավայրերն ամրապնդելու և աշակերտների ներուժը զարգացնելու համար։ Նվիրյալ Ուսուցիչ-առաջնորդների միջոցով մենք աջակցել ենք աշակերտների ուսումնառությանը, ամրապնդել կրթական տեղական համակարգը և տևական կապեր կառուցել ընտանիքների, դպրոցների ու համայնքային առաջնորդների հետ։ Այդ տարիները հիմք հանդիսացան տարածաշրջանի աշակերտների հանդեպ երկարաժամկետ հանձնառության համար՝ հիմնված վստահության, դիմակայունության և կրթության վերափոխող ուժի հանդեպ ընդհանուր հավատի վրա։

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐՈՒՄ (ԱՐՁԱԳԱՆՔ 2020 ԹՎԱԿԱՆԻ ՊԱՏԵՐԱԶՄԻՆ)

Ադրբեջանի կառավարության կողմից սանձազերծված և զանգվածային տեղահանման ու խորը մարդասիրական ճգնաժամի հանգեցրած 2020 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) պատերազմից հետո «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ն արագ արձագանքեց «Կրթությունն արտակարգ իրավիճակներում» ծրագրով՝ աջակցելու Հայաստանի տարբեր վայրերում գտնվող բռնի տեղահանված աշակերտներին։

Գիտակցելով թե՛ կրթության շարունակականության, թե՛ հուզական ապաքինման հրատապությունը՝ մենք համախմբեցինք ռեսուրսները՝ աշակերտներին իրենց գտնվելու վայրերում աջակցություն և ուղղորդում տրամադրելու համար։

Այս աշխատանքի շրջանակում ընտանիքներին բաժանեցինք ավելի քան 500 խնամքի փաթեթ և, Ամերիկայի հայ ավետարանչական ընկերակցության հետ գործընկերությամբ, պլանշետներ ու ինտերնետ հասանելիություն տրամադրեցինք թվային կապ չունեցող 250 աշակերտների՝ ապահովելով հեռավար սովորելու նրանց հնարավորության շարունակականությունը։

Զուգահեռաբար տեղական միավորումների և հոգեկան առողջության մասնագետների հետ համագործակցությամբ իրականացրեցինք տրավման հաշվի առնող դասավանդում, սոցիալ-հուզական ուսումնառություն և արտթերապիա, այդ թվում՝ ավազանկարչության դասեր, որպեսզի երեխաները կարողանան հաղթահարել պատերազմի հոգեբանական հետևանքները և վերականգնել անվտանգության, ինքնարտահայտման ու համայնքին պատկանելու զգացումը։

ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ ՇՐՋԱՓԱԿՄԱՆ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ (2022 ԹՎԱԿԱՆԻ ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻՑ 2023 ԹՎԱԿԱՆԻ ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ)

2022 թվականի սեպտեմբերին Ադրբեջանի կառավարությունը մի շարք հարձակումներ իրականացրեց Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական համայնքների ուղղությամբ, մասնավորապես՝ Գեղարքունիքի, Սյունիքի և Վայոց ձորի մարզերում, այդ թվում՝ այն տարածքներում, որտեղ «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ն Ուսուցիչ-առաջնորդներ է նշանակում գործընկեր դպրոցներում։ Այս հարձակումները դարձան ավելի լայն հակամարտության մտահոգիչ շարունակություն՝ նոր բռնությունն անմիջապես բերելով Հայաստանի տարածք։

2022 թվականի դեկտեմբերից 2023 թվականի սեպտեմբեր Լեռնային Ղարաբաղը (Արցախը) ենթարկվեց լիակատար շրջափակման, որը կտրեց սննդի, առողջապահության և կրթության հասանելիությունը։ Տուժեց ավելի քան 30,000 երեխա՝ միջազգային իրավունքով ամրագրված նրանց իրավունքների կոպիտ խախտմամբ։ Գորիս-Ստեփանակերտ միջանցքի փակումը դադարեցրեց բոլոր տեղաշարժերը՝ տեղական և միջազգային կազմակերպություններին զրկելով կենսական օգնություն հասցնելու հնարավորությունից։ Քաղաքացիական բնակչությունը հայտնվեց փակուղում. շատերը, այդ թվում՝ մեր համայնքի անդամները՝ աշխատակիցներ, շրջանավարտներ, ուսուցիչներ և աշակերտներ, մնացին պաշարման պայմաններում՝ առանց հիմնական ռեսուրսների ու անվտանգության։ Կրթության հասանելիությունն ամբողջությամբ խաթարվեց, իսկ մեր համայնքները դեղորայքի, ջեռուցման և առաջին անհրաժեշտության պարագաների բացակայության պատճառով բախվեցին ծանր թերսնուցման և կյանքին սպառնացող առողջական ճգնաժամերի։

2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) քաղաքացիական բնակչության բռնի և ամբողջական տեղահանումը խորապես ազդեց «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ի աշակերտների, ուսուցիչների, շրջանավարտների, աշխատակիցների, շահակիցների և գործընկեր համայնքների վրա։ Ցավալիորեն, մեր որոշ աշակերտներ և համայնքի անդամներ զոհվեցին քաղաքացիական տարածքների հրետակոծության և ռմբակոծության հետևանքով։ Սրանք միայն անձնական ողբերգություններ չեն, այլ՝ երեխաների սովորելու, զարգանալու և անվտանգ ու արժանապատիվ ապրելու հիմնարար իրավունքների խախտումներ են։

ԿՐԹՈՒԹՅՈՒՆՆ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԻՐԱՎԻՃԱԿՆԵՐՈՒՄ (ԱՐՁԱԳԱՆՔԸ 2023 ԹՎԱԿԱՆԻՆ ԵՎ ԴՐԱՆԻՑ ՀԵՏՈ)

Ի պատասխան 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) հայ բնակչության բռնի տեղահանման՝ «Դասավանդի՛ր հանուն Հայաստանի»-ը մեկնարկեց արտակարգ իրավիճակների համակարգված նախաձեռնություն՝ աջակցելու աշակերտներին և ընտանիքներին նոր համայնքներում վերաբնակվելու և ապաքինման երկար ճանապարհը սկսելու ընթացքում։

Հիմնվելով 2020 թվականի պատերազմին արձագանքելու փորձից քաղած դասերի վրա՝ մենք ստեղծեցինք «405 կրթական դաշինք»-ը՝ բռնի տեղահանված աշակերտներին համապարփակ, բազմակողմանի աջակցություն տրամադրելուն նվիրված կազմակերպությունների միավորում։ Հայաստանի կառավարության հետ սերտ համագործակցությամբ մենք աշխատում ենք հանրակրթական դպրոցները դիմակայունության տեղական կենտրոնների վերածելու ուղղությամբ՝ համակարգելով կրթության, հոգեսոցիալական աջակցության, սնուցման և այլ կենսական ծառայությունների հասանելիությունը։ Մեր նպատակն է ապահովել, որ տեղահանումից տուժած յուրաքանչյուր երեխա և ընտանիք ունենա անհրաժեշտ հիմք՝ իր կյանքն արժանապատվությամբ և հույսով վերակառուցելու համար։